Sarajevo – U najnovijem izvještaju o stanju bosanskohercegovačke ekonomije, Međunarodni monetarni fond (MMF) ističe mješovite rezultate – dok se ekonomski rast pokazao iznenađujuće otpornim zahvaljujući ekspanzivnim fiskalnim politikama, inflatorni pritisci i unutrašnje podjele i dalje predstavljaju značajne izazove.
Ključne konstatacije:
-
Makroekonomska slika: GDP rast se održao na 2.1% u 2023. godini, ali inflacija je dostigla 7.8% što opterećuje standard građana
-
Fiskalni izazovi: Javni dug dosegao 35% BDP-a sa tendencijom rasta zbog diskrecionih potrošačkih mjera
-
Monetarna politika: Valutni odbor i dalje funkcioniše dobro, sa deviznim rezervama od 9.2 milijardi KM
Prioritetne preporuke:
-
Fiskalna konsolidacija: Hitna potreba za smanjenjem deficita sa trenutnih 3.2% na 2% BDP-a do 2025.
-
Reforme javnog sektora: Optimizacija zaposlenja u javnoj upravi koja danas čini 28% ukupne radne snage
-
Energetska tranzicija: Potreban investicioni plan od 500 miliona € godišnje za smanjenje zavisnosti od uglja
EU integracije kao pokretač reformi:
MMF posebno naglašava da bi napredak u pristupnim pregovorima sa EU mogao:
-
Privući dodatne strane investicije (trenutno samo 12% BDP-a)
-
Smanjiti trgovinski deficit koji iznosi 18% BDP-a
-
Usporiti demografski odliv (procijenjeni gubitak od 50,000 stanovnika godišnje)
Finansijski sektor pod lupom:
-
NPL stopa i dalje visoka na 8.6%
-
Potrebno osnivanje Fonada za finansijsku stabilnost sa kapitalom od 200 miliona KM
-
Hitna modernizacija regulatornog okvira u skladu sa Basel III standardima
Eksperti MMF-a upozoravaju da bez hitnih strukturnih reformi, BiH može očekivati:
-
Smanjenje potencijalnog rasta na 1.5% do 2026.
-
Porast nezaposlenosti sa trenutnih 18.3% na preko 20%
-
Daljnje pogoršanje socijalnih nejednakosti (Gini koeficijent već 38.2)
Vlade na svim nivoima pozvane su da u narednih 6 mjeseci usvoje konkretan plan reformi, inače MMF predviđa reviziju rasta naniže i potencijalno povećanje rizika za finansijsku stabilnost.
