Događaj su organizovali Udruženje građana „URIL“ i podkast „Otvorena prilika“, u saradnji s Ambasadom Republike Češke u Bosni i Hercegovini, s ciljem približavanja češke kulture brčanskoj publici i razvijanja novih oblika kulturne saradnje.
Manifestaciji su prisustvovali Josef Zrzavecký, zamjenik ambasadora Republike Češke u BiH, predstavnici organizatora, institucija i udruženja, kao i brojni posjetioci. Podršku događaju pružilo je i Odjeljenje za stručne i administrativne poslove Vlade Brčko distrikta BiH, koje podržava rad Udruženja „URIL“.
Biljana Savić, predstavnica Udruženja „URIL“, istakla je da je češko kulturno veče nastavak aktivnosti usmjerenih na obogaćivanje kulturnog života Brčkog, nakon ranije organizovanih Dana frankofonije. Organizatori su poručili da žele nastaviti slične programe koji omogućavaju upoznavanje različitih tradicija, umjetničkih izraza i društava.
Zamjenik ambasadora Republike Češke u BiH Josef Zrzavecký govorio je o značaju predstavljanja češke kulture u Brčkom, a pomenuo je i mogućnosti studiranja u Češkoj. Završna filmska projekcija donijela je priču koja, prema riječima predstavnika ambasade, podstiče čovjeka da se nastavi boriti čak i kada izgubi nadu.
Podršku manifestaciji pružila je i Milijana Simić, šefica Odjeljenja za stručne i administrativne poslove Vlade Brčko distrikta BiH, ističući važnost programa koji doprinose kulturnoj razmjeni i povezivanju lokalne zajednice.
„Danas imamo jednu odličnu manifestaciju i prisustvo Ambasade Češke. Ovo je samo jedna od prvih aktivnosti koje će biti sprovedene ispred ovog udruženja. Ja se nadam da ćemo i dalje imati ovakve radionice, ovakve događaje i ovakvu promociju raznih kultura“, poručila je Simić.
Centralni dio programa bilo je predavanje Mateja Martinčaka, koji je publiku proveo kroz istorijske procese koji su doveli do nastanka savremene Češke Republike, uz osvrt na razvoj književnosti, umjetnosti, nauke i filma. Govorio je o književnicima Jaroslavu Hašeku, Francu Kafki, Gustavu Majrinku, braći Karelu i Josefu Čapeku, kao i njihovim značajnim djelima. Posebno je istaknuta drama „R.U.R.“, zahvaljujući kojoj je riječ „robot“, čiji je naziv predložio Josef Čapek, ušla u svjetsku upotrebu.
U okviru predavanja pomenuti su i Sigmund Frojd, Ferdinand Porše i matematičar Kurt Gedel, dok je poseban osvrt posvećen kubizmu i njegovom mjestu u češkom kulturnom nasljeđu. Kroz književnost Milana Kundere, Bohumila Hrabala i Josefa Škvoreckog, te filmsko stvaralaštvo Vere Hitilove i Jiržija Mencla, predstavljeni su važni tokovi češke kulture 20. vijeka. Istorijski dio predavanja obuhvatio je i okupaciju Čehoslovačke 1968. godine.
Posebna pažnja posvećena je kulturnim i obrazovnim vezama Češke i Bosne i Hercegovine, naročito značaju Praga kao mjesta školovanja brojnih istaknutih ličnosti. Među njima su arhitekti Muhamed i Reuf Kadić, kompozitor i dirigent Oskar Danon, plesna umjetnica Ani Rajs Radošević, reditelji Emir Kusturica i Jasmin Dizdar, te Emerik Blum, osnivač Energoinvesta i nekadašnji gradonačelnik Sarajeva. Govorilo se i o prevođenju književnih djela, među kojima su ostvarenja Meše Selimovića i Derviša Sušića, koja su predstavljena češkim čitaocima.
Među posjetiocima bili su i predstavnici Udruženja građana „Vjera i nada“. Nataša Damjanović istakla je da su došli kako bi podržali organizatore, upoznali češku kulturu i dodatno razvili saradnju s Ambasadom Republike Češke, s kojom su već sarađivali kroz pojedine projekte.
Nakon predavanja prikazan je češki film „Nepobjedivi“.
Program je završen druženjem učesnika i posjetilaca, uz zakusku i češko pivo.
Dan češke kulture u Brčkom pokazao je da književnost, film, obrazovanje i neposredni susreti predstavljaju značajan prostor za povezivanje ljudi, razmjenu iskustava i razvoj buduće kulturne saradnje između Češke i Bosne i Hercegovine.
(RTV PULS)
