Promocija knjige „Sulejmanpašići“ prof. dr Dževada Drine u Bugojnu: “Povijest znamenite bosanske vezirske porodice”
U Kristalnoj sali Opštine Bugojno, u subotu 8. novembra 2025. godine s početkom u 19:00 sati, biće održana promocija knjige „Sulejmanpašići – Povijest bosanske vezirske porodice“ autora prof. dr. Dževada Drine, profesora na Univerzitetu “Privredna akademija” Brčko distrikt BiH.
Ova vrijedna monografija, objavljena u izdanju Izdavačke kuće “Dobra knjiga” iz Sarajeva, predstavlja rezultat gotovo trideset godina istraživačkog rada i posvećenosti autora genealogiji (nauka o postanku i odnosima pokoljenja ljudi, životinja i biljaka) i istoriji jedne od najuglednijih porodica u BiH.
Promoteri knjige su Selma Rustempašić, profesorica istorije, i prof. dr. Aladin Husić, direktor Orijentalnog instituta u Sarajevu.
Monografija o porodici koja je obilježila bosansku istoriju
U intervjuu za portal Radiosarajevo.ba, autor ističe da je još 1996. godine u travničkom časopisu “Divan” objavio svoj prvi tekst o bosanskom i beogradskom veziru Sulejman-paši Skopljaku, rodonačelniku porodice Sulejmanpašić.
“Ta porodica je jedina u povijesti Bosne koja je dala dva bosanska vezira – Sulejman-pašu Skopljaka i njegovog sina Osman Mazhar-pašu Sulejmanpašića”, kaže prof. dr. Drino, dodajući da je porodica bila odlikovana od strane osmanskog sultana, austrijskog cara i rimskog pape, što je čini jedinstvenom u bosanskoj istoriji.
Knjiga donosi opsežnu genealošku studiju porodice, ali i širi kontekst razvoja uskopaljske nahije, njenog stanovništva i društveno-političkih prilika kroz više vijekova. Drino podsjeća da su Sulejmanpašići ostavili dubok trag u vojnim i političkim strukturama Osmanskog carstva:
“Rodonačelnik porodice, Sulejman-paša Skopljak, bio je jedan od najznačajnijih vojskovođa u bosanskoj povijesti. Faktički je slomio Prvi srpski ustanak i povratio Beograd pod osmansku vlast, što mu je donijelo titulu beogradskog vezira. Njegov sin Osman Mazhar-paša bio je posljednji bosanski vezir, poznat kao muhafiz Livna, Zvornika i Skadra.”
Djelo sadrži i poglavlja o bosanskohercegovačkom plemstvu, migracijama stanovništva, te porijeklu brojnih uskopaljskih porodica, među kojima su Skopljaci, Kadijevići, Popadići, Simići a između ostalih pominje se i porodica Vučić, današnjeg predsjednika Republike Srbije, Aleksandra Vučića, koja je nastradala tokom “terora NDH”.
Posebno su zanimljivi dijelovi u kojima autor donosi dokumentarne zapise o kretanjima i naseljavanju porodica nakon velikih istorijskih previranja na prostoru Hercegovine, Dalmacije i srednje Bosne.
Vrijednost za bosanskohercegovačku istoriografiju
Profesor Drino napominje da je rad na knjizi bio složen i zahtijevao iscrpno proučavanje različitih izvora, među kojima su osmanski defteri, kadijski sidžili, zemljišne knjige i matične knjige. “Poseban problem kod genealogije bošnjačkih porodica je što su Bošnjaci prihvatili osmanski način označavanja roda, pa su moderna prezimena uvedena tek u doba Austro-ugarske”, objašnjava autor za Radio Sarajevo.
On upozorava da je genealoška istraživanja potrebno raditi stručno i oprezno: “Nažalost, kod nas se genealogijom često bave nestručni pojedinci koji pišu hvalospjeve porodicama. Porodica Sulejmanpašić, međutim, ime i ugled izgradila je na sablji i vojničkim vrlinama, ne na bogatstvu i trgovini.”
Od Travničke hronike do bugojanskog zavičaja
Lik Sulejman-paše Skopljaka našao je svoje mjesto i u “Travničkoj hronici” Ive Andrića, gdje je opisan kao jedan od rijetkih likova bez mane – “visok, prav, plavih očiju, najbolji strijelac Bosne”. Drino u knjizi donosi i brojne nove podatke o njegovoj ulozi u bosanskoj, ali i srpskoj istoriji:
“Zanimljivo je da je Sulejman-paša, igrom sudbine, zapravo pomogao da se zasnuje dinastija Obrenovića u Srbiji, dajući Milošu Obrenoviću upravu nad Šumadijom.”
Promocije I značaj djela
Nakon bugojanske promocije, knjiga će biti predstavljena i u Sarajevu, Zenici i Travniku, a planirana je promocija i u Zagrebu.
Autor poručuje da je ovo djelo posveta zavičaju i njegovim ljudima, ali i važan doprinos očuvanju kulturno-istorijskog identiteta BiH:
“Ova monografija nije samo historijska knjiga – to je priča o kontinuitetu bosanske države, o ljudima koji su svojim djelima I čašću gradili ono što danas zovemo bosanskom tradicijom.”
Ovaj naslov predstavlja vrijedan doprinos očuvanju kolektivnog pamćenja i kulturno-istorijskog identiteta Bosne i Hercegovine, a njegova promocija u Bugojnu zasigurno će privući pažnju brojnih ljubitelja istorije, istraživača i potomaka znamenite porodice Sulejmanpašić.
