Na granici Bosne i Hercegovine i Hrvatske, iz rijeke Save kod Orašja izvučeno je jedno od najznačajnijih arheoloških otkrića u ovom dijelu Evrope – stotine rijetkih bipiramidalnih metalnih poluga, starih više od dvije hiljade godina.
Tokom nedavnih podvodnih istraživanja, arheolozi su pronašli ove gvozdene ingote, koji su u davnini služili kao sirovina za izradu oružja, alata i drugih predmeta. Stručnjaci vjeruju da poluge potiču iz perioda prijelaza iz latenskog u rimsko doba, odnosno iz 1. ili 2. vijeka prije nove ere.
Dok se u muzejima širom Evrope – u Francuskoj, Njemačkoj, Sloveniji, Hrvatskoj i BiH – čuva svega nekoliko ovakvih primjeraka, na lokalitetu kod Orašja otkriveno je nekoliko stotina, što ovaj pronalazak čini jedinstvenim u evropskim okvirima.
“Pronađeni ingoti karakteristični su za prelaz iz latenskog u rimski period. Pretpostavlja se da je riječ o tovaru koji je, usljed oluje ili ratnih sukoba, završio na dnu Save i ostao netaknut sve do danas,” izjavio je Jozo Jezerčić, direktor muzeja „Vrata Bosne“.
U narednim mjesecima biće sprovedene detaljne hemijske analize koje bi trebale otkriti porijeklo metala i pružiti nove uvide u drevne trgovačke rute koje su u to vrijeme povezivale Bosansku Posavinu sa srednjom Evropom.
Za ovo značajno otkriće zaslužan je tim stručnjaka iz muzeja „Vrata Bosne“, arheolog Pero Matkić, tim podvodnih arheologa predvođen Krunoslavom Zubčićem iz Hrvatskog restauratorskog zavoda, te Nikica Spudić iz Hrvatske gorske službe spašavanja u Karlovcu.
Ovaj pronalazak ne samo da obogaćuje istorijsku sliku regiona, već otvara vrata za nova istraživanja antičkih trgovačkih i vojnih aktivnosti na prostoru Balkana.
