Topovi su jedna od najranijih vrsta vatrenog oružja, a njihova istorija počinje u Kini tokom 13. veka, kada su kineski majstori eksperimentisali sa barutom i cevnim oružjem. Prvi topovi bili su mali i nepraktični, napravljeni od bronze ili gvožđa, i ispaljivali su kamene ili metalne kugle. Njihova primarna svrha bila je uništavanje gradskih zidina, utvrđenja i neprijateljskih formacija sa daljine.
Prvi poznati zapisi o topovima pojavljuju se u kineskim tekstovima iz 1288. godine, dok su u Evropu stigli početkom 14. veka, verovatno preko Mongola ili križarskih puteva. U Evropi su se topovi brzo razvijali; početni modeli bili su jednostavne cevi postavljene na drvene ili metalne postolje. Sa vremenom su topovi postali teži, jači i precizniji, a masivni opsadni topovi mogli su da razbiju i najdeblje zidove srednjovekovnih tvrđava.
Jedna od ključnih karakteristika starih topova bila je njihova težina i nepokretnost. Postavljanje i gađanje zahtevalo je tim vojnika, a punjenje barutom i metkom bilo je sporo i opasno, jer su topovi često eksplodirali zbog slabih spojeva ili prevelike količine baruta. Metak je najčešće bio kugla od gvožđa ili kamena, ali su se kasnije koristile i različite vrste projektila, uključujući granate i metalne šrapnele.
Stari topovi su igrali presudnu ulogu u mnogim istorijskim bitkama. Na primer, u opsadi Carigrada 1453. godine, Osmanlije su koristile masivne topove koji su omogućili probijanje debelih zidina grada, što je dovelo do pada Vizantijskog carstva. Osim opsada, topovi su se koristili i u pomorskim bitkama, pričvršćeni na brodove kako bi napadali neprijateljske flote sa daljine.
Topovi su takođe imali i simboličku vrednost. Plemići i vojnici često su ih ukrašavali gravurama i simbolima moći, a posmatrani su kao znak vojne dominacije. Kako se tehnologija razvijala, topovi su postajali sve precizniji i pokretljiviji, što je dovelo do razvoja artiljerije kakvu danas poznajemo. Danas se stari topovi čuvaju u muzejima širom sveta i predstavljaju fascinantan primer rane vojne tehnologije i majstorstva kovanja metala.
